اختلال پنیک یا پانیک چیست؟

اختلال پنیک یا پانیک چیست؟

شاید بعد از اینکه اسم حمله پنیک یا پانیک را شنیده‌اید، از خودتان پرسیده باشید یعنی آن حملات بدی که ناگهان به من دست می‌دهد، همین پنیک است؟ من اختلال پنیک دارم؟ راستش را بخواهید در روانشناسی توصیه می‌شود که سریع به خودتان برچسب نزنید! اینکه سریع بگویید من پنیک دارم، افسرده‌ام، به فلان اختلال دچارم و… . چراکه چنین چیزی روی ذهن شما تاثیر منفی دارد. بنابراین این مقاله را با دقت بخوانید و به جای شک و شبهه، مطمئن شوید که واقعا با پانیک دست و پنجه نرم می‌کنید یا نه؟ در ضمن، این مقاله ترجمه شده مقاله‌ای در سایت NIH یا همان سایت موسسه ملی بهداشت آمریکاست.

پنیک یا پانیک چیست؟

پنیک یا پانیک چیست؟

Panic که البته در فارسی به آن پانیک هم گفته می‌شود، یک حمله عصبی است. طی این حمله درونی فرد یک‌سری نشانه‌های شدید را تجربه می‌کند. مثلا:

  • به سختی نفس می‌کشد.
  • ضربان قلبش به شدت بالا می‌رود.
  • احساس سوزن‌سوزن شدن بدن می‌کند.
  • حس می‌کند در حال مرگ است.
  • و… .

در ادامه به طور دقیق‌تر در مورد نشانه‌های پانیک صحبت می‌کنم.

پنیک همان اختلال پنیک است؟!

ببینید، در روانشناسی زمانی که صحبت از اختلال می‌کنیم، یعنی مشکل مورد نظر باعث شده زندگی فرد با اختلال و مشکل روبرو شود. بنابراین ممکن است هر از گاهی با حمله پانیک روبرو شوید اما عملا به اختلالش دچار نباشید.

اما اگر به دفعات با این حمله روبرو می‌شوید، همیشه نگران آن هستید، به خاطر ترس از آن یا اصلا به خاطر رخ دادن مداومش در زندگی دچار مشکل شده‌اید و… بله، احتمالا به اختلال پانیک دچارید. البته باز هم نباید به خودتان برچسب بزنید و حتما ابتدا بخش نشانه‌ها را بخوانید.

آیا حمله پانیک در زمان عصبانیت رخ می‌دهد؟

وقتی می‌گویند پانیک چیست، می‌گوییم پانیک یک حمله عصبی است. همین عبارت عصبی در اینجا باعث می‌شود خیلی‌ها تصور کنند که پانیک صرفا در زمان عصبانیت یا تحریک‌پذیری است که رخ می‌دهد اما خب اینطور نیست! در واقع ممکن است این حملات را هم در زمان عصبی بودن تجربه کنید و هم زمانی که واقعا شرایط روحی بدی ندارید و همه چیز عادی است.

علائم و نشانه های اختلال پانیک (هراس) چیست؟

منظور از اختلال هراس، همان اختلال پانیک است. خب، این بخش از مقاله اهمیت بسیار زیادی دارد. چراکه با بررسی آن می‌توانید تا حد زیادی مشخص کنید که آیا با پانیک روبرو هستید یا نه؟ به طور کلی افرادی که اختلال پانیک دارند:

  • به طور مکرر و البته ناگهانی، با این حملات روبرو می‌شوند.
  • در زمان دچار شدن به آن، احساس می‌کنند همه چیز از کنترل‌شان خارج است.
  • احساس می‌کنند قرار است بمیرند.
  • نگرانی شدیدی در مورد زمان بعدی حمله پانیک دارند.
  • ممکن است از رفتن به مکان‌هایی که قبلا در آن دچار پانیک شده‌اند، خودداری کنند.

همینطور چنین نشانه‌های فیزیکی در این افراد دیده می‌شود:

  • عرق کردن زیاد
  • لرزیدن
  • سخت نفس کشیدن
  • ضعف بدنی
  • سرگیجه
  • گزگز شدن یا بی‌حسی دست‌ها
  • احساس درد در ناحیه قفسه سینه
  • درد معده
  • حالت تهوع

دلیل ایجاد پنیک چیست؟

دلیل ایجاد پنیک چیست؟

راستش را بخواهید در دنیای پزشکی و به طور کلی علم، جواب بسیاری از سوالات هنوز مشخص نیستند. در مورد پانیک هم به همین شکل است! در واقع هنوز محققان به طور دقیق نمی‌دانند که چرا بعضی افراد دچار حملات پانیک می‌شوند. گفته شده در بعضی خانواده‌ها این حملات دیده می‌شود. یعنی ممکن است پنیک ارثی باشد. اما در عین حال محققان نمی‌دانند چرا بعضی اعضای یک خانواده به آن دچار شده و بعضی دیگر نه!

البته یک‌سری یافته هم در مورد دلایل پنیک وجود دارد که خب هنوز کامل نشده‌اند. مثلا محققان متوجه شده‌اند که چندین بخش از مغز و بعضی از فرآیندهای بیولوژیکی ممکن است در ترس و اضطراب انسان تاثیر داشته باشد. همینطور بعضی از محققان دیگر می‌گویند ممکن است این حمله، یک هشدار کاذب باشد!

همانطور که در مقاله استرس مزمن هم گفتم، به طور کلی مغز انسان وقتی احساس کند در خطر است، استرس را از طریق ترشح هورمون‌ها به وجود می‌آورد. حالا نظریه این محققان می‌گوید ممکن است افراد ابتدا متوجه شوند که کمی ضربان قلب گرفته‌اند و تصور کنند که این به معنی حمله قلبی است. در ادامه هم همین ترس باعث ایجاد یک چرخه معیوب می‌شود؛ از طرفی استرس را بیشتر می‌کند و از طرف دیگر، ضربان قلب را و در نهایت باعث می‌شود فرد حمله پانیک را تجربه کند.

آیا اختلال پانیک درمان می‌شود؟!

خوشبختانه اختلال پانیک در اغلب مواقع قابل درمان است. برای درمان این اختلال چندین روش مختلف وجود دارد که در ادامه آنها را به شما معرفی می‌کنم. البته دقت کنید، در بسیاری از مواقع بعد از مراجعه به پزشک، او ابتدا این موضوع را بررسی می‌کند که واقعا دچار این اختلال هستید یا مشکل‌تان چیز دیگری است؟ بنابراین شاید حتی هنوز هم نتوانید به طور دقیق بگویید که پنیک دارید.

1_ تکنیک‌های تنفسی!

حدودا 3 ماه پیش بود که نادیا انتخابی، روانشناس آرامیا، یک لایو در اینستاگرام با موضوع درمان اختلال پانیک برگزار کرد. در همین لایو نادیا به این موضوع اشاره کرد که تکنیک‌‌های تنفسی با توجه به تاثیری که روی کاهش استرس فوری دارند، می‌توانند به افراد دچار پانیک کمک زیادی کنند. در قدم اول باید آنها را یاد بگیرید. مثلا تکنیک مربع یکی از انتخاب‌های واقعا خوب است:

در این تکنیک باید به مدت چند دقیقه، ترجیحا 5 دقیقه، به این شکل نفس بکشید:

  • 4 ثانیه دم،
  • 4 ثانیه مکث،
  • 4 ثانیه بازدم،
  • 4 ثانیه مکث (شمردن زمان تنفس اهمیت دارد.)

در قدم بعدی از این به بعد هر موقع احساس کردید که ممکن است حمله پنیک به شما دست بدهد، به آرامی از این تکنیک تنفسی کمک بگیرید تا احتمال دچار شدن به آن را کاهش بدهید.

2_ مدیتیشن مداوم

یکی دیگر از راهکارهای ارزشمندی که نادیا در لایو مورد نظر به آن اشاره کرد، مدیتیشن کردن مداوم بود. در واقع همانطور که در مقاله تاثیر مدیتیشن بر استرس گفتم، بر اساس تحقیقات علمی:

  • مدیتیشن باعث کاهش ترشح هورمون استرس یا همان کورتیزول می‌شود،
  • نشانه‌های استرس مثل ضربان قلب و تعریق را کاهش می‌دهد،
  • باعث کاهش نشخوار فکری می‌شود،
  • و به طور به افزایش آرامش کمک می‌کند.

به همین دلیل هم هست که احتمالا حتی متخصص روانشناس هم به شما پیشنهاد می‌کند برای درمان اختلال پانیک به طور مداوم مدیتیشن کنید. اگر نمی‌دانید مدیتیشن چیست، کافی است از صوت پایین کمک بگیرید:

این صوت از دوره مدیتیشن آرامش اپلیکیشن آرامیا بود. اگر می‌خواهید مدیتیشن را به طور مداوم انجام داده و از فواید مختلفش برای سلامتی بهره‌مند شوید، حتما اپلیکیشن آرامیا را نصب کنید.

3_ روان‌درمانی

روان‌درمانی

یکی از مهم‌ترین راهکارها برای درمان پنیک، مراجعه به جلسات درمان شناختی رفتاری یا همان CBT است. در واقع این یکی از انواع روان درمانی است که برای درمان اختلال هراس هم مورد استفاده قرار می‌گیرد. طی این جلسات، متخصص به شما آموزش می‌دهد که چطور به احساسات‌تان واکنش متفاوتی نشان داده و احتمال بروز حملات را کاهش بدهید. همینطور ممکن است در این جلسات از روش مواجهه‌درمانی هم استفاده شود. طی این درمان، به شما کمک می‌شود تا با ترس‌ها و باورهای مخرب مرتبط به اختلال PANIC روبرو شوید.

نکته: اگر نیازمند یک مجموعه روانشناسی معتبر برای رزرو جلسات هستید، پیشنهاد می‌کنیم به مجموعه پُل (POLTALK) مراجعه کنید.

4_ دارو

یکی دیگر از روش‌های درمانی، درمان دارویی است که احتمال دارد متخصص روانپزشک، برای درمان شما از آنها کمک بگیرد. از جمله داروهایی که در این مسیر مورد استفاده قرار می‌گیرد اینها هستند:

  • داروهای ضد افسردگی مثل مهارکننده‌های انتخابی بازجذب سروتونین (SSRIs) و مهارکننده‌های بازجذب سروتونین، نوراپی نفرین (SNRIs)
  • مسدود کننده‌های بتا که به کاهش علائم فیزیکی اختلال هراس مثل ضربان قلب و تعریق کمک می‌کند.
  • داروهای ضد اضطراب از جمله بنزودیازپین‌ها که اصولا برای مصرف کوتاه‌مدت تجویز شده و به کاهش سریع علائم پنیک کمک می‌کند.

اگر می‌پرسید چقدر طول می‌کشد تا این داروها اثر کند؟ خب جواب ثابتی وجود ندارد اما بر اساس چیزی که در سایت nih نوشته شده:

احتمال دارد چند هفته زمان ببرد تا اثربخشی این داروها را مشاهده کنید. در عین حال بدانید که این داروها یک‌سری عوارض مثل حالت تهوع، مشکلات خواب، سردرد و… هم دارند اما در اغلب مواقع خیلی شدید نیستند. البته اگر با عوارض روبرو شدید، حتما این موضوع را به پزشک خود اطلاع بدهید.

نکته: به هیچ عنوان بدون تجویز پزشک به سراغ داروها نروید.

5_ تغییرات سبک زندگی

یکی دیگر از مسیرهایی که برای کاهش مشکلات مرتبط به پنیک و درمان آن در دسترس شماست، این است که در سبک زندگی‌تان یک‌سری تغییرات ایجاد کنید. مثلا:

کلام آخر

خب به انتهای مقاله رسیدیم. در این مقاله ابتدا فهمیدیم که پنیک، پانیک یا همان اختلال پانیک چیست و سپس به سراغ روش‌های درمانی رایج این اختلال رفتیم. در آخر اگر سوال و نظری دارید در بخش نظرات منتظر شما عزیزان هستم.

منبع: موسسه ملی بهداشت آمریکا

مهدی ابراهیمی

مهدی ابراهیمی

مدت زیادیه که تو سطح وب فارسی مینویسم و به تازگی علاقه زیادی به علوم اعصاب و مدیتیشن پیدا کردم. به همین خاطر پیش خودم گفتم باید تو یک رسانه مرتبط فعالیت کنم و برای رسیدن به این هدف، جایی رو بهتر از آرامیا پیدا نکردم :)
اشتراک در
اطلاع از
guest
0 نظرات
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها

دوره کاهش استرسِ MBSR آماده شد!
به شکل علمی استرست رو کنترل کن!
اطلاعات بیشتر + مشاهده رایگان ویدیو اول
close-link
به بالای صفحه بردن

ازت ممنونیم :)

برای استفاده از تخفیف، کافیه کد تخفیف user_st رو استفاده کنی تا به جای 760 هزار تومان، 960 هزار تومان تخفیف واست اعمال بشه.